Duurzamer, veiliger en goedkoper tapwater

Omnisportvereniging Kampong bestrijdt legionella met poortwachtersysteem

In het nieuwe clubgebouw van omnisportvereniging Kampong in Utrecht is een poortwachtersysteem aangebracht tegen legionella. Bijkomende voordelen: minder kosten, meer rendement en betere duurzaamheid. “Vandaag de dag lever je als vereniging als het ware een service aan je leden. Ze willen gewoon dat alles goed verzorgd is.”

Precies tussen de velden van de hockeyclub Kampong en de voetbalvereniging Kampong staat het nieuwe clubhuis van de Utrechtse omnisportvereniging. SV Kampong is de grootste omnisportvereniging van Nederland met meer dan 5.000 leden. En hoewel de hockey-afdeling van de vereniging landelijk de meeste bekendheid geniet (en rond de 3000 leden heeft), doet de voetbaltak er met 2000 sporters nauwelijks voor onder. Naast deze twee sporten vallen ook cricket, squash, tennis en jeu de boules onder de Kampong-vlag.

Frank van Heusden is voorzitter van de voetballers van Kampong en kijkt vanuit het clubhuis over de in de zon badende velden. “Ons vorige clubhuis was echt te klein. We moesten een nieuw onderkomen hebben. Het oude gebouw lag vooral aan de kant van het hockeyveld. Het nieuwe clubhuis wilden we juist tussen de hoofdvelden van voetbal en hockey plaatsen.”

Boilervat

Als bouwadviseur werd Arjen van Ree van Bureau in Ontwikkeling BV aangetrokken. Hij adviseerde onder andere om actief na te denken over actief waterbeheer en legionellapreventie. Een belangrijke ambitie was om een duurzaam clubhuis te realiseren en daarmee de jaarlijkse energiekosten te reduceren en de belasting op het milieu tot een minimum te beperken. Door diverse energiezuinige investeringen, zoals lage temperatuur vloerverwarming, extra isolatie, energiezuinige installaties en 680 zonnepanelen, krijgt SV Kampong een lagere energierekening en uiteindelijk meer ruimte om te investeren in haar sportende leden.

“Ook het Ulfima ultrafiltratiesysteem past hier goed in. Na installatie van de Ulfima ultrafiltratie kunnen de warmwaterretourtemperatuur en de spoelregimes verlaagd worden, waardoor zowel op energie, water als onderhoudskosten en spoeluren bespaard wordt” zegt Van Ree.

“Doordat een minder hoge temperatuur in het boilervat noodzakelijk is, kan deze worden aangesloten op de warmtepomp. Daardoor is bij de 95 douches geen gas meer nodig en kan dit enkel met de warmtepomp worden gerealiseerd”. Een bijkomend voordeel van de inzet van de Ulfima is de verbetering en waarborging van de waterkwaliteit, waarmee er een beheersbare waterinstallatie met betere beheersing van legionellarisico’s en ontzorging ontstaat.

“Zeker op een sportlocatie zijn wij blij met de extra waarborging op ons legionellabeheer. Het geeft een aanzienlijk lagere belasting op ons accommodatieteam. Door te kiezen voor een ultrafiltratiesysteem dat 24/7 online gemonitord wordt en nog een automatisch spoelsysteem op de achterliggende installatie hebben wij een sluitend beheer”.

“Denk, met name bij nieuwbouw, goed na over wat je doet met je installaties”

Subsidieregeling

Van Heusden: “Het was de wens om een duurzaam project te maken. Niet alleen door goede isolatie, maar ook door duurzame installaties. In gesprekken met de bouwadviseur Van Ree hebben we gekeken naar onder andere membraanfilters. Ik werk zelf bij X-Flow, producent van membraantechnieken, die ook worden toegepast bij poortwachtersystemen. Ik kende de voordelen, maar heb me in de keuze van deze installaties afzijdig gehouden. HG Ulfima heeft met installateur Unica een aantrekkelijke aanbieding gemaakt. Deze leveranciers zien dat de installatie hier bij Kampong voor hun een mooie showcase is. Ze laten echt zien wat mogelijk is met deze technologie.”

De keuze voor een actief legionellabeleid is niet alleen op basis van wetgeving gedaan. Raymond Woesthoff (federatiemanager bij Kampong, zie kader) ziet het ook als een kans. “Een groot voordeel van dit systeem is dat we veel minder hoeven te spoelen; het spoelregime mag omlaag. Voorheen moesten we drie kwartier per week spoelen bij alle tappunten. Nu is het voor ons vooral een kwestie van spoelen na stilstandperiodes. Het levert ons dus flinke water- en energiebesparing op en vergeet ook niet de mankracht.”

Het geheel aan installaties viel ook nog binnen de diverse subsidieregelingen. “Waar sommigen legionellapreventie als ‘moeten’ zien, vinden wij het juist een kans”, valt Van Heusden bij. “We hadden het ons vooraf niet gerealiseerd, dat je niet alleen je spoelregime mag verlagen, maar dat ook de temperatuur naar beneden kan.”

“Het was de wens om een duurzaam project te maken”

Hydrofoor

Wat vinden de leden van Kampong van de duurzame ambities van hun club? Federatiemanager Woesthoff: “Vandaag de dag lever je als vereniging als het ware een service aan je leden. Ze willen zich niet bezighouden met technische details. Ze willen gewoon dat alles goed verzorgd is. En ja, duurzame maatregelen vinden een goed gehoor bij onze leden. Dat vinden ze interessant en relevant. Specifiek onze inspanningen op het gebied van waterbeheer zijn wat minder bekend. Men gaat er gewoon vanuit dat het in een gloednieuw gebouw goed geregeld is.”

Is alles goed gegaan? “De aanvoer van water in het nieuwe gebouw was niet afdoende”, zegt Van Heusden. “Vanaf de opening van het gebouw was er te weinig druk in de douches. In het systeem is ook nog eens ingebouwd dat wanneer de druk onder een bepaald niveau komt, dat dan de druk helemaal wegvalt. Dit om retourstromen te voorkomen. Wij hebben een hydrofoor moeten plaatsen. Dat drukverlies kwam niet door het poortwachtersysteem. We kunnen online de druk meten op afstand en het drukverschil vanwege ‘de poortwachter’ is minder dan 0,1 bar. Dat is te verwaarlozen.”

Wel heeft hij nog adviezen aan andere sportverenigingen. “Denk, met name bij nieuwbouw, goed na over wat je doet met je installaties. Ik snap heus wel dat de installatie soms een sluitpost kan zijn. Nieuwbouw is al duur genoeg en soms zie je dat onderdelen geschrapt worden. Toch denk ik: verdiep je in waterbeheer en legionella. Dat gaat je in de toekomst veel geld en tijd besparen. Vergeet daarbij niet dat een besmetting met legionella ook funest is voor je imago.”

Woesthoff: “En probeer technieken slim te combineren. Dat maakt je hele gebouw beter.”

Federatie

SV Kampong is een unieke sportvereniging. Het is een zogenoemde omnisportvereniging, waarin een  hockey-, een voetbal-, een cricket-, een squash-, een tennis- en een jeu de boulesvereniging samen werken onder één federatie. Elke vereniging heeft een eigen bestuur, de federatie buigt zich over de zaken die belangrijk zijn voor alle verenigingen, vooral binnen gebouw- en terreinbeheer. Sommige gedeelten op het terrein zijn in beheer van een vereniging of van de federatie, sommige onderdelen zijn eigendom van de gemeente. Zo is een aantal hockeyvelden eigendom van de hockeyclub, zijn de tennisbanen van de tennisvereniging en spelen de voetballers, cricketers en jeu de boulesspelers op gemeentegrond.

De vereniging is meer dan honderd jaar geleden opgericht als voetbal- en cricketclub. Hoewel de hockeyclub er pas later bij kwam (1935) is dat heden de grootste afdeling. De naam is afkomstig van het Indische woord kampong, dat omheind erf betekent. De oprichters van de club waren allemaal afkomstig uit dezelfde ‘omheinde’ wijk in Utrecht, waar veel oud-Indiëgangers woonden.